Je bent niet te druk. Je voelt je te verantwoordelijk.
Waarom betrokken professionals structureel te veel werk op zich nemen.
Veel mensen zoeken oplossingen voor werkdruk of time management. Vaak speelt een sterk verantwoordelijkheidsgevoel een grotere rol dan de planning zelf.
Hun agenda zit vol. De mailbox blijft binnenkomen. Aan het einde van de dag voelt het alsof ze vooral hebben gereageerd.
Dus gaan ze op zoek naar oplossingen. Een betere planning. Een nieuw systeem. Een andere manier van time management.
Dat kan helpen.
Alleen blijft het gevoel van drukte vaak terugkomen.
In gesprekken met professionals zie ik steeds hetzelfde patroon. De hoeveelheid werk verklaart zelden het hele probleem. Het gevoel verantwoordelijk te zijn voor alles wat langskomt speelt vaak een grotere rol.
- Voor collega's.
- Voor klanten.
- Voor projecten die aandacht nodig hebben.
En precies daar begint het probleem.
Je bent niet te druk.
Je voelt je te verantwoordelijk.
Waarom veel professionals zich altijd druk voelen op werk
De mensen met wie ik werk zijn zelden chaotisch of ongeorganiseerd.
Het zijn meestal juist de mensen die bekendstaan als betrouwbaar.
Collega’s weten dat ze bij hen terecht kunnen.
Managers geven hen verantwoordelijkheid.
Klanten vertrouwen op hun oordeel.
Dat zijn kwaliteiten die organisaties waarderen.
Tegelijkertijd zorgen diezelfde kwaliteiten er vaak voor dat iemand te veel op zich neemt.
Wanneer je een sterk verantwoordelijkheidsgevoel hebt, voelt veel werk automatisch alsof het bij jou hoort.
- Een vraag van een collega.
- Een probleem bij een klant.
- Een project dat aandacht nodig heeft.
Je hoeft niet eens expliciet gevraagd te worden. Het voelt vanzelf logisch om te reageren.
Zo ontstaat werkdruk langzaam. Niet door één groot probleem, maar doordat veel kleine verantwoordelijkheden tegelijk om aandacht vragen.
De meeste professionals met werkdruk hebben geen gebrek aan discipline. Ze hebben een teveel aan verantwoordelijkheid.
Waarom grenzen stellen op werk zo lastig voelt
Adviezen over werkdruk gaan vaak over grenzen stellen.
In theorie klinkt dat logisch.
In de praktijk voelt het voor veel professionals ingewikkelder.
Voor iemand die betrokken is bij zijn werk voelt “nee” zeggen al snel alsof je iemand teleurstelt. Of alsof je minder verantwoordelijkheid neemt.
Daardoor ontstaat een bekend patroon.
Je ziet dat je agenda al vol zit.
Toch reageer je op een vraag.
Daarna komt er weer iets bij.
Het gaat niet om gebrek aan inzicht. Veel professionals weten precies wat ze zouden moeten doen.
Hun verantwoordelijkheidsgevoel trekt alleen harder dan hun planning.
Waarom prioriteiten stellen vaak niet lukt
Veel professionals weten heel goed wat belangrijk is.
Tijdens een rustige ochtend lukt het vaak prima om prioriteiten te bepalen.
Op een drukke werkdag verandert dat.
- Er komen vragen binnen.
- Collega’s hebben iets nodig.
- Een probleem vraagt aandacht.
Prioriteiten stellen vraagt iets wat zelden benoemd wordt: het vermogen om dingen bewust te laten liggen.
Voor iemand met een sterk verantwoordelijkheidsgevoel voelt dat ongemakkelijk.
Daardoor verschuift de aandacht naar wat binnenkomt, terwijl de eigen prioriteiten langzaam naar de achtergrond verdwijnen.
Prioriteiten stellen betekent accepteren wat je laat liggen.
De stoïcijnse vraag
De stoïcijnen stelden een eenvoudige vraag wanneer er iets op je afkomt:
Is dit werkelijk mijn verantwoordelijkheid?
Niet alles wat aandacht vraagt hoort automatisch bij jou.
Niet elke vraag vraagt om jouw actie.
Niet elke verwachting verplicht je tot reageren.
Toch nemen veel professionals die verantwoordelijkheid wel op zich.
Niet omdat iemand het vraagt, maar omdat het zo voelt.
Hoe oververantwoordelijkheid je werkdag overneemt
Wanneer je je verantwoordelijk voelt voor alles wat langskomt, verandert de structuur van je werkdag.
Je agenda wordt gevuld door wat binnenkomt.
- Een mail.
- Een vraag van een collega.
- Een probleem dat opgelost moet worden.
Je reageert. Daarna reageer je weer.
Aan het einde van de dag heb je veel gedaan, maar weinig gekozen.
Veel kenniswerkers herkennen dat gevoel.
Alsof de dag voorbij is gegaan zonder dat je echt hebt bepaald waar je aandacht naartoe ging.
Drie vragen die helpen om opnieuw te kiezen
Het doel is niet om minder betrokken te worden.
Het doel is om bewuster te kiezen waar jouw verantwoordelijkheid ligt.
Een paar eenvoudige vragen kunnen daarbij helpen.
Is dit werkelijk mijn verantwoordelijkheid?
Wat gebeurt er als ik hier niet op reageer?
Wat laat ik liggen als ik hier wel op reageer?
Door die vragen regelmatig te stellen ontstaat er ruimte om opnieuw te kiezen.
Wanneer dit patroon blijft terugkomen
Veel professionals herkennen dit patroon meteen.
Ze zien dat hun werkdag wordt gevuld door wat langskomt. Ze merken ook dat hun verantwoordelijkheidsgevoel daarin een rol speelt.
Toch verandert er vaak weinig.
Ze begrijpen het wel, maar gewoontes rondom verantwoordelijkheid zitten diep.
In coaching onderzoeken we waar jij verantwoordelijkheid oppakt die niet van jou is. En hoe je opnieuw leert kiezen wanneer er druk ontstaat.
