Sterker door weerstand: wat het Pantheon mij leerde over groei
In oktober was ik een paar dagen in Rome.
Een cadeau aan mezelf om te vieren dat ik vijftien jaar zelfstandig ondernemer ben.
Ik bezocht de bekende plekken, waaronder het Pantheon.
Een gebouw dat er al bijna tweeduizend jaar staat.
Wat me daar vooral fascineerde, was niet de grootsheid, maar de duurzaamheid.
Het gebouw is door de tijd niet zwakker geworden, maar juist sterker.
De Romeinen gebruikten een vorm van beton met een herstellend vermogen.
Scheuren maken het materiaal niet kwetsbaarder, maar steviger.
De tand des tijds heeft het Pantheon niet uitgehold, maar gevormd.
Die observatie bleef hangen.
Wanneer weerstand geen fout is
In mijn werk met professionals zie ik vaak een vergelijkbaar patroon.
Mensen willen verandering:
meer rust, meer richting, andere keuzes.
Maar zodra het ongemakkelijk wordt, ontstaat twijfel.
Dit voelt niet goed.
Misschien past dit toch niet.
Misschien moet ik terug naar hoe het was.
We interpreteren weerstand al snel als een teken dat we verkeerd zitten.
Alsof groei comfortabel hoort te zijn.
Maar wat als dat een denkfout is?
Antifragiel: sterker door spanning
Mijn bezoek aan het Pantheon deed me denken aan de term antifragiel.
Hij werd geïntroduceerd door Nassim Nicholas Taleb en beschrijft systemen die niet alleen tegen stress kunnen, maar er juist beter van worden.
Of zoals Nietzsche zou zeggen:
“What doesn’t kill you makes you stronger.”
De stoïcijnen waren minder uitgesproken in hun taal, maar niet minder consequent in hun denken.
Voor hen ging het om leven in overeenstemming met de natuur.
En de natuur vermijdt geen weerstand.
Persoonlijk leiderschap vraagt verdragen
Verandering vraagt bijna altijd iets wat schuurt:
tijdelijk minder controle, onzekerheid, fouten maken, geen direct resultaat.
Veel mensen haken hier af, omdat ze het niet willen verdragen.
Ze houden vast aan wat bekend is, ook als dat hen energie kost.
Stoïcisme nodigt uit tot een andere houding.
Niet vechten tegen weerstand, maar leren onderscheiden:
wat ligt binnen mijn invloed, en hoe verhoud ik me tot wat er is?
Niet alles wat onder druk staat, breekt.
Soms vraagt groei eerst om het verdragen van ongemak.
Accept & adapt
